ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုျပန္လည္ပို႔ေဆာင္သြားမဲ့အစီအစဥ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ျမန္မာသေဘာတူညီခ်က္ရရွိဖို႔နီးစပ္လာ

“ရိုဟင္ဂ်ာအေရးေပၚမွာႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ပါ၀င္တဲ့ေျဖရွင္းခ်က္ကိုအာရံုစိုက္ထားရင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဟာ ျမန္မာနဲ႔ဒုကၡသည္ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရးသေဘာတူညီခ်က္ရရွိဖို႔အရမ္းကိုနီးကပ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။” လို႔ႏိုင္ငံျခားေရးအတြင္းေရးမွဴး ရွာဟစ္ဒူလ္ဟာက်ဴကစေနေန႔မွာေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“လက္ရွိမွာေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုျပန္လည္ပို႔ေဆာင္သြားဖို႔သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးသြားဖို႔ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အာရံုစိုက္ထားပါတယ္။ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရးအစီအစဥ္မွာအခ်က္အလက္ေတြညိွႏိႈင္းသေဘာတူညီခ်က္ရဖို႔ အရမ္းကိုနီးစပ္ေနပါၿပီ” လို႔သူကဆိုပါတယ္။ “ရိုဟင္ဂ်ာအေရးေဖာ္ျပခ်က္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အတြက္ေရြးခ်ယ္စရာမ်ား”ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ၿမိဳ႕ေတာ္ဟိုတယ္မွာ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈဗဟိုစင္တာ(CPD)က စီစဥ္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံျခားေရးအတြင္းေရးမွဴးကေဖာ္ျပေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္းသူက ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ပါ၀င္တဲ့စီစဥ္ေဆာင္ရြက္မႈေတြဟာ ေနာက္ဆံုးမွာအလုပ္မျဖစ္ခဲ့ရင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာတစ္ျခားေရြးခ်ယ္စရာေတြရွိေပမယ့္သူယခုအခ်ိန္မွာမေျပာႏိုင္ဘူးလို႔ဆိုထားပါတယ္။ ဒါးကတကၠသိုလ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးဌာနက ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာဘဂၤလားေဒ့ရွ္သံအမတ္ေဟာင္း ပေရာ္ဖက္ဆာအင္မ္တီယက္ဇ္အာမက္က ေဆြးေႏြးပြဲမွာေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ CPD တာ၀န္ခံဒါရိုက္တာ ဖာဟ္မီဒါခါတြန္က CPD ဥကၠဌ ပေရာ္ဖက္ဆာရာဟ္မန္ဆိုဘန္ ဥကၠဌအျဖစ္တာ၀န္ယူထားတဲ့ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အဓိကစာရြက္စာတမ္းေတြကိုတင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအဟ္မာဟ္မြတ္အလီက ဒီလေႏွာင္းပိုင္းမွာျမန္မာကိုလာေရာက္ဖို႔ရွိတယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးအတြင္းေရးမွဴးကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “ေနာက္ဆံုးမူၾကမ္းရဲ႕ေနရာတစ္ခ်ဳိ႕မွာရွိတဲ့ကြဲျပားမႈေတြနဲ႔နီးစပ္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဒါကိုၿငိမ္းခ်မ္းစြာနဲ႔ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္လို႔ထင္ပါတယ္”လို႔ သူကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာနဲ႔ေကာင္းမြန္တဲ့ဆက္ဆံေရးရွိတဲ့အတိုင္း ထိန္းသိမ္းၿပီးရိုဟင္ဂ်ာအေရးကိုေျဖရွင္းသြားမယ္လို႔မွတ္ခ်က္ျပဳထားၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာအေရးေျဖရွင္းဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဟာ အႏုနည္းနဲ႔ေကာအၾကမ္းနည္းနဲ႔ပါေရာေႏွာထားတဲ့ေပၚလစီကိုအသံုးျပဳသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲမွာေျပာဆိုခဲ့တဲ့ အင္မ္တီယက္ဇ္အာမက္ရဲ႕ေျပာဆိုခ်က္ကို သူကသေဘာတူထားၿပီး ေလာေလာဆယ္ဒုကၡသည္စခန္းေတြကေန အစြန္းေရာက္မႈေတြထြက္ေပၚမလာႏိုင္ဘူးလို႔ဆိုထားပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုဒုကၡသည္ေတြလို႔အသံုးမျပဳမႈအတြက္သူက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရဟာ ၁၉၇၈ခုႏွစ္နဲ႔ ၁၉၉၁-၁၉၉၂ကအေတြ႔အႀကံဳကိုအေျခခံၿပီးသူတို႔ကိုျမန္မာလူမ်ဳိးေရႊ႕ေျပာင္းလာတဲ့သူေတြလို႔ ေခၚဆိုထားတာျဖစ္တယ္လို႔ သူကရွင္းျပထားပါတယ္။

ကုလအေထြေထြညီလာခံမွာဘဂၤလားေဒ့ရွ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုတံု႔ျပန္ၿပီး ျမန္မာကဒုကၡသည္ေတြလို႔ေခၚဆိုခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ သူကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားအတင္းအဓၶမေရႊ႕ေျပာင္းသူေတြအျဖစ္သံုးႏံႈးမႈဟာ အဓိပၸာယ္မရွိသလို တရား၀င္မႈလည္းမရွိဘူးလို႔ ပေရာ္ဖက္ဆာအင္မ္တီယက္ဇ္ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အတင္းအဓၶမေရႊ႕ေျပာင္းလာသူျမန္မာႏိုင္ငံသားဆိုတဲ့အသံုးအႏံႈးဟာ အလုပ္မျဖစ္သလို မွားယြင္းေနတယ္လို႔ဆိုထားၿပီး ႏိုင္ငံသားဆိုတဲ့အသံုးအႏံႈးကသာတရား၀င္အသံုးအႏံႈးျဖစ္တယ္လို႔ သူကဆိုပါတယ္။ “ဒါေၾကာင့္ပထမဆံုးသူတို႔ကိုအရွိအတိုင္းေခၚသင့္တယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာဒုကၡသည္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ကိုဒုကၡသည္ေတြလို႔ေခၚဆိုလိုက္တာနဲ႔ သူတို႔ေတြျပန္သြားရမွာပဲျဖစ္ပါတယ္”လို႔သူကဆိုပါတယ္။ “ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ဆႏၵသေဘာထားလည္းရွိသလို လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈဒါမွမဟုတ္ လူမ်ဳိးတံုးသုတ္သင္မႈေတြျဖစ္ပြားခဲ့တယ္ဆိုတဲ့လံုေလာက္တဲ့မွတ္တမ္းေတြလည္းရွိပါတယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ပါ၀င္တယ္ဆိုတဲ့သေဘာတူညီခ်က္မျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကမၻာေပၚမွာဘယ္လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈမွႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ပါ၀င္တဲ့သေဘာတူညီခ်က္ဆိုတာမရွိႏိုင္ပါဘူး။ ဒါဟာႏိုင္ငံတကာအေရးပဲျဖစ္ပါတယ္။”လို႔သူကဆိုပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကမဟုတ္သလို အိႏိၵယ၊ ပါကစၥတန္၊ ေဆာ္ဒီ၊ ထိုင္း၊ မေလးရွားနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားတို႔ကလည္းမဟုတ္ပါဘူး။ လို႔သူကဆိုပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုလက္ခံဖို႔ ႏိုင္ငံေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ႏိုင္ငံတကာညီလာခံတစ္ရပ္ကိုစီစဥ္သြားရမယ္လို႔ ပေရာ္ဖက္ဆာအင္မ္တီယက္ဇ္ကဆိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းအေနနဲ႔ဒါကုိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ျမန္မာႏိုင္ငံၾကားအေရးလို႔မျမင္ပဲ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာအေရးအျဖစ္ျမင္သင့္ပါတယ္လို႔ သူကဆိုပါတယ္။

ဒါဟာမြတ္စလင္ေတါနဲ႔ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြၾကားဘာသာေရးပဋိပကၡမဟုတ္ပဲ ျပည္နယ္အေရးကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ပါ၀င္တဲ့ေျဖရွင္းခ်က္န႔ဲေျဖရွင္းႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအေရးကိုေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ႏိုင္ငံတကာကဖိအားေပးရမယ္လို႔သူကဆိုပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာရွိတဲ့ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက ေနရပ္ေတြကေနစြန္႔ခြာလာတဲ့ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုလက္တြဲကူညီေပးခဲ့ၾကတယ္လို႔ သူကထပ္ျဖည့္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဖာဟ္မီဒါက အဓိကက်တဲ့စာရြက္စာတမ္းေတြကိုတင္ျပရင္း Cox’s Bazar ကေနရပ္စြန္႔ခြာလာၾကတဲ့ရိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ စက္တင္ဘာ၂၀၁၇ကေန ဇြန္၂၀၁၈အတြင္း ၁၀လစာအတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေငြ ၇၁၂၆ကုေဋ(ေဒၚလာ ၈၈၂သန္း) လိုအပ္လိမ့္မယ္လို႔ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

En.prothom-alo.com သတင္းဌာနပါ “Bangladesh close to Rohingya repatriation deal with Myanmar” အမည္ျဖင့္ေဖာ္ျပထားသည့္သတင္းကို ေညာင္နီရြက္(Myanmar Muslim Media) ကျမန္မာဘာသာသို႔ဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆိုသည္။