ရိုဟင္ဂ်ာအေရးေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ ပိတ္ဆို႔ဖိအားေပးေရး ကန္လြတ္ေတာ္စီစဥ္

ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚပိတ္ဆို႔ဖို႔တင္သြင္းခ်က္ေတြကို ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ျပင္းထန္တဲ့ေထာက္ခံမႈေတြနဲ႔ အေမရိကန္ကြန္ကရက္လႊတ္ေတာ္မွာအလ်င္အျမန္ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လို႔ ဥပေဒျပဳအမတ္ေတြက VOA သတင္းဌာနကိုေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ကြန္ကရက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ရဲ႕ျမန္မာကိုအေရးယူမႈဥပေဒမူၾကမ္းနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာခ်င့္ခ်ိန္တိုင္းတာတဲ့ဥပေဒမူၾကမ္းတို႔ဟာျမန္မာႏိုင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအေပၚျဖစ္ပြားေနတဲ့အၾကမ္းဖက္မႈေတြကိုအဆံုးသတ္ေစဖို႔ရည္ရြယ္မႈနဲ႔အတူ စစ္တပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကို စီးပြားေရးဆိုင္ရာဖိအားေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ “သူတို႔ေတြဟာရိုဟင္ဂ်ာလူထုကိုမရပ္မနားလူမ်ဳိးတံုးသုတ္သင္မႈလုပ္ေနတဲ့တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ စီးပြားေရးဆိုင္ရာအက်ဳိးအျမတ္ေတြပံုမွန္ရွိေနတဲ့အေပၚသည္းခံသြားမွာမဟုတ္ပါဘူးဆိုတာကို ျပင္းထန္တဲ့အမွာစကားေပးပို႔လိုက္တာပဲျဖစ္တယ္လို႔” လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးရာေကာ္မတီအိမ္ေတာ္က ထိပ္တန္းဒီမိုကရက္တစ္အမတ္ျဖစ္သူ အီလီယက္အန္ဂ်ယ္ကေျပာၾကားခဲဲ့ပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခားေရးရာေကာ္မတီအိမ္ေတာ္မွာ ဒီအေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးၿပီးခဲ့တဲ့လကၾကားနာမႈမွာ ဥကၠဌအက္ဒ္ရိုင္စ္က လူေပါင္းသိန္းနဲ႔ခ်ီေနရပ္ေတြကေနစြန္႔ခြာေနၾကတဲ့ဒီအေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔အင္အားပါတဲ့ရႈတ္ခ်မႈေတြပိုမိုျပဳလုပ္သြားဖို႔ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ အမ်ားအျပားဟာအိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုထြက္ေျပးခဲ့ၾကပါတယ္။ “ရက္စက္မႈေတြအတြက္တာ၀န္ရွိသူေတြဟာ တရားမွ်တမႈနဲ႔ရင္ဆိုင္သြားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ သူမနဲ႔စစ္တပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ ဒီစိန္ေခၚမႈေတြတိုးလာမႈနဲ႔ရင္ဆိုင္သြားရမွာပါ။ ဒါဟာလူမ်ဳိးတံုးသုတ္သင္မႈပဲျဖစ္ပါတယ္”လို႔ ရိုင္စ္ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ဒီအေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ေဖာ္ထုတ္ေျပာဆိုဖို႔အေရးပါပါတယ္။ ဒါေပမယ့္သူမဟာလုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကန္႔သတ္မႈေတြရွိေနတဲ့အေျခအေနကိုလည္းနားလည္ထားရမွာပါ။ အေၾကာင္းက ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒထဲမွာေရးသားပါရွိတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြေၾကာင့္ အရာရာတိုင္းကိုသူမမလုပ္ႏိုင္စြမ္းပါဘူး”လို႔ အန္ဂ်ယ္ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ေျပာခြင့္ရပုဂိၢဳလ္က “ႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားေရးတိုးတက္ေစဖို႔ ျပည္တြင္းမွာတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာကအေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြဟာ စီးပြားေရးရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ျပည္သူလူထုကိုတိုက္ရိုက္သက္ေရာက္မႈရွိမွာျဖစ္ၿပီး ဆိုးရြားတဲ့အက်ဳိးဆက္ေတြအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။” လို႔ ရိုက္တာသတင္းဌာနကိုေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဥပေဒမူၾကမ္းေရးဆြဲတဲ့ရီပတ္ပလစ္ကန္အမတ္က အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြဟာ စစ္တပ္နဲ႔အတူေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔အေပၚ သက္ေရာက္မႈေတြရွိေစဖို႔ရည္ရြယ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ လို႔ဆိုပါတယ္။ သူမနဲ႔အတူလုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ခ်င္ပါတယ္။ စစ္တပ္ကသာ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းဖို႔လုပ္မယ္ဆိုရင္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြကိုပယ္ဖ်က္သြားေပးမွာပါ။ ဒါဟာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ရက္စက္မႈေတြကေန မလိုမုန္းထားရန္လုိမႈေတြကိုေသခ်ာေပါက္ရပ္ဆိုင္းသြားေစမွာပါလို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးရာေကာ္မတီအိမ္ေတာ္ရဲ႕ရီပတ္ပလစ္ကန္အမတ္ စတိဗ္ခ်ာဘို႔ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ မူၾကမ္းေတြကိုအတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ရင္ အေမရိကန္စစ္တပ္က ျမန္မာနဲ႔စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈေတြ ေဒသတြင္းစစ္ေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြကိုရပ္ဆိုင္းသြားေစမွာျဖစ္သလို ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကသမၼတအိုဘားမားပယ္ဖ်က္ေပးခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံရဲ႕အက်ဳိးအျမတ္မ်ားျပားမႈရွိေစတဲ့ေက်ာက္မ်က္ကုန္သြယ္မႈေတြကို ျပန္လည္ပိတ္ဆို႔အေရးယူသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

ရန္လိုမုန္းထားမႈေတြရပ္သြားမယ္ဆိုရင္ မူၾကမ္းက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္မႈေတြကိုျမွင့္တင္ေပးဖို႔ စီးပြားေရးေထာက္ပံ့မႈေတြပါေထာက္ပံ့ေပးသြားမွာျဖစ္သလိုရိုဟင္ဂ်ာေတြျပန္လာဖို႔ကိုတြန္းအားေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ “ဒီကရည္မွန္းခ်က္ကေတာ့ ေနရပ္ေတြကေနစြန္႔ခြာထြက္ေျပးၾကသူေတြနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုထြက္ေျပးခဲ့တဲ့သူေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံကသူတို႔အိမ္ေတြဆီျပန္လာဖို႔ခြင့္ျပဳဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕အိမ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာစစ္တပ္ကမီးရိႈ႕ပစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္စီးပြားေရးဖြံၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ေတြဟာလိုအပ္ေနမွာျဖစ္ပါတယ္”လို႔ ခ်ာဘို႔က VOA သတင္းဌာနကိုုေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္မွာတင္သြင္းမဲ့အေရးယူပိတ္ဆုိ႔မႈမူၾကမ္းကို ရီပတ္ပလစ္ကန္ဂၽြန္မက္ကိန္းနဲ႔ ဒီမိုကရက္ဘန္ကာဒင္တို႔ကပူးေပါင္းပါ၀င္ထားၾကပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္အဓိကေခါင္းေဆာင္ မစ္ခ်္မက္ကိုနယ္ဟာ ေဒၚစုေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ကာလအခ်ိန္ကတည္းက သူမကိုရွည္ၾကာစြာေထာက္ခံလာခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ မက္ကိုနယ္က ဒီပဋိပကၡေပၚမွာရႈတ္ခ်သြားဖို႔ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုပိုမိုတြန္းအားေပးတဲ့ ကြန္ကရက္ရဲ႕ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို မေထာက္ခံဘူးလို႔ စက္တင္ဘာတုန္းကသတင္းေထာက္ေတြကိုေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “ျမန္မာႏိုင္ငံမွာစစ္တပ္အာဏာရွင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈကေန အေျပာင္းအလဲကိုသြားေနတဲ့အေရြ႕မွာ သူမဟာကၽြန္ေတာ္တို႔ရထားတဲ့အႀကီးက်ယ္ဆံုးေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပဲလို႔ထင္ပါတယ္” လို႔မက္ကိုနယ္ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ အခ်ိန္ေတြကုန္ဆံုးလာမႈနဲ႔အတူ သူတို႔ကိုယ္စားႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ခဲ့ၾကတဲ့ ေထာက္ခံသူေတြကေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားၾကပါတယ္။ “ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္တစ္ခြင္ကလူတိုင္းဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကလူ႔အခြင့္အေရးေတြေပၚမွာအတူတကြေထာက္ပံ့မႈေတြေဆာင္ရြက္သြားရမဲ့အေရးပဲျဖစ္ပါတယ္။” လို႔ ႏိုင္ငံတကာရိုဟင္ဂ်ာကမ္းပိန္းရဲ႕တာ၀န္ခံဒါရိုက္တာ စီမြန္ဘီလ္နက္စ္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “ဒီမူၾကမ္းရဲ႕လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ဒီလကၡဏာေတြဟာအရမ္းေကာင္းတယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ ဒါဟာသမၼတဆီကိုေရာက္ရွိသြားမွာပဲျဖစ္ပါတယ္” လို႔သူကဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒီႏွစ္အကုန္မွာမူၾကမ္းဟာလႊတ္ေတာ္ထဲမွာတင္သြင္းခံရဖို႔သူေမွ်ာ္လင့္ထားတယ္လို႔ အန္ဂ်ယ္ကဆိုပါတယ္။

“မျဖစ္ႏိုင္စရာအေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြကိုမွတ္တမ္းတင္ထားရွိထားပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေမးခြန္းထုတ္စရာမရွိပါဘူး။ စစ္တပ္ဟာဒီရာဇ၀တ္မႈလုပ္ရပ္ေတြကိုက်ဴးလြန္သူေတြျဖစ္တာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔သိထားပါတယ္။ အေမရိကန္ဟာပံုမွန္အတိုင္းစီးပြားေရးေတြကိုလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။” လို႔သူကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

VOA သတင္းဌာနပါ Katherine Gypson ေရးသားသည့္ “US Congress Weighs Sanctions on Myanmar Military Over Rohingya Crisis”အမည္ျဖင့္ေဖာ္ျပထားသည့္သတင္းကို ေညာင္နီရြက္(Myanmar Muslim Media)က ျမန္မာဘာသာသို႔ဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆိုသည္။